Werkgroep Historisch

        

Wie zijn wij als werkgroep Historisch ?

Een aantal bewoners die buiten de wijk Elsrijk wonen (oudbewoners), een aantal bewoners die in de wijk Elsrijk wonen (bewoners), een aantal bewoners uit andere wijken van Amstelveen, de Vereniging Historisch Amstelveen, De Kruiskerk, Het Apostolisch Genootschap en Nieuw Vredeveld Brentano.

Het historisch besef van de wijk Elsrijk in Amstelveen (voorheen Nieuwer Amstel) richt zich in de eerste plaats tot de bewoners van Elsrijk en oud bewoners van Elsrijk. Als werkgroep Historisch van Stadsdorp Elsrijk zijn wij geïnteresseerd in de historie van onze wijk.

We doen een oproep aan alle ‘Elsrijkers’ om ons op de hoogte te houden van de geschiedenis van de wijk. Wij denken hierbij  bijvoorbeeld aan de geschiedenis van de straten, – de architectuur, – de muziek, – de literatuur, – het openbaar vervoer, – de middenstand, – de musea, – de sport, – de bewoners, – de oorlog, – het verenigingsleven enzovoort.

De werkgroep nodigt medebewoners uit die kennis hebben van de historische ontwikkeling binnen Elsrijk of over foto’s, gedenkboeken, filmpjes of relevante objecten beschikken, ons daarover te berichten.

Er is een facebookpagina over Amstelveen in het verleden

Een filmpje over de geschiedenis van Amstelveen is te vinden op:

 

Initiatieven

Vanaf 2015 zijn er enkele initiatieven gestart op Historisch Elsrijk gebied zijnde:

Project Straten van Elsrijk
Een aantal Elsrijkers zijn enthousiast geraakt door het programma ‘Straten van Amsterdam’ op AT5 en zijn eind 2015 begonnen met het inventariseren van de historie van diverse straten in de wijk.

Heemraadschapslaan

 

 

 

 

 

Start 19 mei 2016

Vanuit het Buurtjesproject uit de wijk is er een bijeenkomst gehouden in de Heemraadschapslaan om te inventariseren wat de bewoners kunnen doen voor de wijk en wat Stadsdorp Elsrijk kan doen voor de bewoners. Hieruit is een subgroep ontstaan die de sociale geschiedenis van deze laan onderzoekt. De bijeenkomst is gehouden voor de Heemraadschapslaan vanaf de Keizer Karelweg naar het spoor toe.

Er zijn een aantal oud bewoners benaderd die zich levendig in leven hoe deze laan er vroeger uit zag, zij kunnen zich dit nog goed herinneren met bruggen naar de woningen en ook de bedrijvigheid van de laan.

De bedoeling is dat er een format voor een boekje ontstaat welke de bewoners kunnen bespreken op een in de toekomst te houden buurtbijeenkomst. Vanuit deze opzet kan er een artikel worden gemaakt voor het blad Amstelmare van de Vereniging Historisch Amstelveen. De Vereniging Historisch Amstelveen denkt met de subgroep mee.

In 2019 is er verder gegaan met dit project en is ook de rest van de Heemraadschapslaan betrokken door middel van een schrijven aan alle bewoners van deze laan. Er zal een wandeling worden uitgezet op de Historische dag Elsrijk op 14 september 2019 aan de hand van de ingeleverde foto’s en verhalen vanuit deze laan.

 

Project boek ‘Historisch Elsrijk’
Er zijn plannen voor een boek over Elsrijk geïnspireerd door de wijk Randwijck:
Er is door Dolf van den Bos een prachtig boek gemaakt over de wijk Randwijck
geheten ‘
Welkom in het tuindorp Randwijck’ dit kan besteld worden via dolf@planet.nl

 

 

 


Project Villa Krelage bezoek de Bazel (archief)

We kregen een ’stofmap’ met daarin de archiefstukken van de heer G. Krelage uit Elsrijk. Het was een blauwe map met een keurig blauw lint in een strik er om heen, spannend nu gaat het gebeuren…. In de map vonden we notariële actes van grond welke de heer Krelage heeft aangekocht. Hij is begonnen met aankopen in 1936 met percelen die ten oosten van de wijk patrimonium lagen zijnde de straten Jan Benninghstraat en Surmontstraat voor 13000 gulden. Op de aktes staat dat hij handelt uit naam van Bouw Exploiteur N.V. Duikerbouw IV, hij woonde aan de Hoofdweg 14 te Amsterdam. Ook handelde hij uit naam van de heer Wilhelmus Lemmens uit Pittsburgh Amerika, de naam Sulvum Atrium wordt hierin genoemd. In de jaren 1936 tot en met 1937 koopt hij grond op voor meerdere percelen in Elsrijk waaronder de Graaf Aelbrechtlaan en diverse andere straten, waaronder ook de Charlotte van Montpensierlaan. We vinden in de map verschillende tekeningen met daarop in prachtig handschrift aangegeven ‘Elsrijk’

Project boek ‘Jaren van Verduistering’ Elsrijk in de tweede wereldoorlog
Met als basis het boek ‘Jaren van Verduistering’ geschreven door Tini Visser is er een project gestart, met hulp van diverse ‘Elsrijkers’ en oud bewoners van Elsrijk, over  ‘Elsrijk in de tweede wereldoorlog’. Naar aanleiding van dit project is er een nieuwe uitgave gekomen van het boek en is het ook weer verkrijgbaar via de boekhandels het ziet er nu zo uit:

 

 

 

 

7 mei 2016 Kruiskerk Themabijeenkomst Jaren van Verduistering

 

‘Elsrijk in de tweede wereldoorlog’
Deze middag, viel uiteen in twee delen. Het eerste deel bestond uit een college van Paul Betgem over hoe Elsrijk er in WOII uitzag en hoe het er aan toe ging.
Daarna vertelden twee oud Elsrijkers, Rob Veeneman en Wil Couturier over wat hen en hun familie en omgeving allemaal overkomen is in de oorlogsjaren. Voornamelijk over het Bombardement op de Charlotte Montpensierlaan op 24 februari 1945.
Het waren prachtige en soms emotionele verhalen.

Deel twee bestond uit een wandeling langs plekken in de wijk die in WOII een belangwekkende rol hebben gespeeld door gebeurtenissen als een bombardement,

 

 

12 mei 2016 Pauluskerk
Bijeenkomst Amstelveens Scholenproject Ontmoeten en (her)denken

Speurtocht Tweede Wereldoorlog Elsrijk

78 leerlingen van de Roelof Venema school maken een speurtocht door de wijk op basis van het boek Jaren van Verduistering.

Een mondiale benadering van de Tweede Wereldoorlog dient ook de eigen leefwereld van de leerlingen in hun woonplaats Amstelveen te omvatten en bij voorkeur daar te starten bijv. via de aanwezigheid van de herdenkingsmonumenten.

Vandaar dat we in samenwerking met vrijwilligers van Stadsdorp Elsrijk de speurtocht ‘Jaren van Verduistering’ hebben georganiseerd langs 10 hotspots waar belangrijke gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog hebben plaats gevonden.

Deze speurtocht is mede gebaseerd op een excursie voor volwassenen die Stadsdorp Elsrijk op 7 mei 2016 uitvoerden vanuit de Kruiskerk. De leerlingen hebben opdrachten uitgevoerd en kunnen op school de antwoorden op juistheid controleren alhoewel sommige vragen denkvragen zijn waarop verschillende antwoorden mogelijk zijn.

Deze video geeft een indruk van het verloop van beide wandeltochten

 

Begin 2017 Filmpje ontstaan Pauluskerk
Ed Thieme heeft samen met mevrouw van der Weijden een filmpje laten ontwikkelen over de aanbouw van de Paulus kerk en nog een aantal fragmenten uit het Nieuwer Amstel van voor de oorlog.
Dit filmpje mag gebruikt worden voor educatief gebruik.

 

Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet
In Amstelveen werd in 2017 voor de eerste keer Open Joodse Huizen/Huizen van Verzet gehouden in Elsrijk met vier bijeenkomsten op twee adressen. De belangstelling was groot, in totaal waren er zo’n 140 bezoekers. Initiatiefneemster Mart Benders deed al eerder mee met haar familieverhaal op het Amsterdams Lyceum, waar haar vader ooit les gaf.

Mart Benders woont aan de Van der Veerelaan 69 en is de dochter van Johan Benders, hij heeft in de Tweede Wereldoorlog joodse bewoners geholpen.
Er is in Amstelveen een laan naar hem vernoemd, zijnde de Benderslaan in de zogenaamde ‘Witte Stad’.

 

In 2018 is er voor de tweede keer meegedaan aan Open Joodse Huizen.

5 mei 2018 Van der Veerelaan 69 Amstelveen 13.00 en 15.00 uur. Dochter Mart Benders vertelt hier over de geschiedenis van haar ouders. Vader Johan Benders vervalste persoonsbewijzen, verzorgde onderduik­adressen en was betrokken bij de aanslag op het bevolkingsregister. Hij werd verraden en om geen namen prijs te geven, pleegde hij in de gevangenis zelfmoord. Na de dood van haar man nam Di Benders tot aan het eind van de oorlog een onderduikster in huis die nu nog steeds leeft.

Rodenburghlaan 25 Amstelveen 14.00 en 16.00 uur. Tijdens de oorlog woonde hier verzetsman Jan van Hulst met zijn vrouw Paula en hun drie dochters. Van Hulst was zeer actief binnen het verzet en bood onderdak aan joodse onderduikers. Voormalig wijkbewoner Paul Betgem vertelt over deze familie.
Alexandra Terlouw-van Hulst (1935-2017) beschreef de activiteiten van haar vader Jan in het boek
De man van Tsinegolde, dat deels gebaseerd is op haar eigen ervaringen.
Pauline Terlouw leest fragmenten voor uit het boek van haar moeder.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In 2019 is er een boek uitgegeven door Mart Benders over haar vader, ‘Leraar in oorlogstijd’